Bildiğimiz gibi 24 Kasım Öğretmenler Günü'dür. Yılda bir kere de olsa 24 Kasım'da öğretmenler anılır, haklarında övgü dolu sözler söylenir. Bu sözler bir gün sonra sabun köpüğü gibi söner gider. Öğretmen, yine öğrencileriyle baş başa kalır.
Ben, bu yazımda, öğretmenleri taltif edici sözler yazmak yerine, öğretmen nedir, ideal bir öğretmen nasıl olmalıdır ve öğrenci gözü ile iyi bir öğretmenin belirleyici vasıfları nelerdir? Ayrıca, öğretmenlik mesleği niçin kutsal bir meslektir?... gibi konular üzerinde duracağım.
Öğretmenlik, insan yetiştirme sanatıdır ve mesleklerin en zorudur. Çünkü öğretmenin ilgilendiği kişi, Allah'ın en üstün vasıflarla yarattığı insandır. Öğretmenlerin eserleri arasında, tarihe mal olmuş nice krallar, devlet adamları, ilim adamları, sanatkarlar ve daha niceleri vardır.
Öğretmenlik, bir bakıma peygamberlerin de meslek alanları içerisindedir. Zira sevgili peygamberimizin hayatını incelediğimiz zaman O'nun iyi bir eğitimci olduğunu görürüz. Adı üstünde "Cahiliye Dönemi"nin cahil insanlarını, iyi bir eğitim metoduyla eğitmiş ve o dönemin, bedevî insanlarını medenî hale getirmiştir. Hz.Muhammed'in eğitim alanındaki bu başarısı, büyük bir eğitim inkılabıdır.
Eğitimcilere ve öğrencilere göre iyi bir öğretmen nasıl olmalıdır? İyi bir öğretmen olmak için, öğretmenin öncelikle mesleğini sevmesi lazım. Tüm mesleklerin başarısı da buna bağlı. Mesleğini sevmeyen birinin o meslekte başarılı olması düşünülemez. Ayrıca iyi bir öğretmen, öğrencilerine karşı bir baba, bir anne şefkati ile davranmalıdır. Böyle olan bir öğretmene, öğrencisi inanır ve güvenir. Zira bu şefkat ve merhamet hissi, öğrenciyi mânen rahatlatır ve huzurlu kılar. Öfkenin, hiddetin ve şiddetin olduğu yerde ise, huzursuzluk ve panik vardır.
Öğretmen, hal ve hareketleriyle de öğrencilerine iyi bir örnek olmalıdır. Sözleriyle davranışları uyum içinde olmalıdır. Bu arada öğrenciler arasında âdil bir tavır sergilemek de önemli bir meziyettir. Bunu başarabilen öğretmen, tüm öğrenciler tarafından sevilir, sayılır.
Büyüklerin, küçüklere karşı affedici olmaları tabii ki çok önemli. Ancak, bir öğretmen için affedici olmak daha çok önemlidir. Öğrencinin yaptığı küçük bir hata için, ona bağırıp çağırmak, onu cezalandırmak, disiplin kuruluna sevk etmek olgun bir öğretmene yakışmaz. Bazen, öğrenci, bir suç işlediğinde, ona mânâlı bir bakış kâfi gelebilir. O suçu, daha fazla büyütmenin bir yararı olmaz.
İyi bir eğitimci, öğrenci psikolojisini çok iyi bilmelidir. Bazen empati yaparak kendi öğrencilik yıllarını hatırlamalı, öğrencinin yorgun ve derse ilgisiz olduğu zamanları gözden ırak etmemelidir. Öğrencinin ilgisini derse çekebilmek için değişik metotlar üretebilmelidir.
İyi bir eğitimci, bilhassa kendi sahası ile ilgili yayınları takip etmeli, değişen eğitim sistemine çabuk uyum sağlamalı, gerekirse bu alanlarda Milli Eğitim Bakanlığı'nın açtığı hizmetiçi eğitim faaliyetlerine katılmalıdır.
Bir eğitimcide bulunması gereken en önemli noktalardan biri de "sabır"dır. Sabır, acıdır; ama, meyvesi tatlıdır. Her şeye kızan, bağırıp çağıran öğretmen, hem kendi psikolojisini bozar, hem de öğrencilere gülünç olur.
Buraya kadar hep iyi bir eğitimcinin özelliklerini anlatmaya çalıştık. Eğitimcinin iyi olması yetmez. Eğitimcinin eğittiği öğrenci profili de önemli. İyi bir ham maddeden iyi ürün elde edilir. İlköğretime yeni gelen ve okuma yazma bilmeyen bir öğrenci her şeye sıfırdan başlamıyor. Aile ocağından getirdiği iyi veya kötü davranışlarıyla geliyor okula.. Ortaöğretime ise, İlköğretimdeki aldıkları eğitimin yanında aile ortamı ve çevresindeki eğitimi de beraberinde getiriyor. Nasıl ki öğrencilerin, öğretmenlerinde görmek istedikleri iyi vasıflar varsa, öğretmenlerin de öğrencilerinde görmek istedikleri önemli özellikler vardır. İşte onlardan bazıları: Öğrenci, derse ilgi duymalı, ödevlerini zamanında yapmalı, okulun disiplin kurallarına uymalı, öğretmenlerine karşı saygılı olmalı, temizlik kurallarına dikkat etmeli, okulun araç-gereçlerini kendi malıymış gibi dikkatli kullanmalı, her türlü kötü alışkanlıklardan uzak durmalı, kitap okuma alışkanlığı kazanmalı, buna bağlı olarak derste katılımcı, yorumlayıcı bir durum içinde olmalıdır.
Öğretmenler Günü vesilesiyle bu yazının sonuna gelirken, aramızdan ayrılan çok değerli öğretmenlerimize Allah'tan rahmet, emekli olan öğretmenlerimize sıhhat ve selamet, görevi başında olan öğretmenlerimize ise görevlerinde üstün başarılar diliyorum.
Hacı PARLAK
Eğitimci-İlahiyatçı