Maraşta Haber
Maraşta Haber

İSLAMDA İHTİKÂR

İhtikârın sözlük anlamı, istiflemek tedavülden kaldırmak hak yemek gibi anlamlara gelmektedir. İhtikâr kelimesi daha çok hadislerde kullanılır. Ayetlerde ise haksız kazançtan söz edilir. Mesela: “Ey iman edenler! Karşılıklı rızaya dayanan ticaret olması hali müstesna, mallarınızı, batıl (haksız ve haram yollar) ile aranızda (alıp vererek) yemeyin. Ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah, sizi esirgeyecektir.” Ayetinin hem rüşveti, […]

İSLAMDA İHTİKÂR

09 Ekim 2021 - 14:48A+A-

Kahramanmaraş'ın güncel haberlerini Google News'ten takip edin !

İhtikârın sözlük anlamı, istiflemek tedavülden kaldırmak hak yemek gibi anlamlara gelmektedir. İhtikâr kelimesi daha çok hadislerde kullanılır. Ayetlerde ise haksız kazançtan söz edilir. Mesela:

“Ey iman edenler! Karşılıklı rızaya dayanan ticaret olması hali müstesna, mallarınızı, batıl (haksız ve haram yollar) ile aranızda (alıp vererek) yemeyin. Ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah, sizi esirgeyecektir.” Ayetinin hem rüşveti, hem de ihtikârı yasakladığı fakihlerce beyan edilmiştir.  (Nisa Suresi 4/29)  

İslâm iktisadında asıl hedef, ferdin mutluluğu ile toplumsal refahın sağlanmasıdır. Bunun gerçekleşmesi için de ekonomik bağımsızlığın yanında, istikrarın da sağlanması gerekir. Yani üretilen mal ve hizmetler, zengin, fakir, cinsiyet ve din farkı gözetilmeden, insanların ihtiyacı için dağıtılmasıdır.

Bunun için, kişilerin kâr etme hırsının kontrol altına alınması ve haksız kazancın önlenmesi gerekmektedir. Zira Kur’an’da, mülkiyetin gerçek sahibinin Allah olduğu, mülk sayılan her şeyin imtihan vesilesi olarak insana emanet edildiği beyan buyrulmuştur. Onun için, kişisel çıkarlar, toplum menfaatinin önüne geçmemelidir.

İhtikârı değişik şekilde tarif eden mezhepler, Temel gıda maddelerini şehri besleyen yerleşim merkezlerinden alıp, kar için saklamanın tahrimen mekruh veya haram olduğu fikrinde birleşmişlerdir. Temel gıda maddelerinin ticaret için bekletilmesi İslam’ın dışındaki diğer dinlerde de yasaklanmıştır.

Normal şartlarda çiftçinin kendi ürününü bir müddet bekletmesi caiz görülürken, kıtlık zamanlarında onların da bekletilmesi yasaklanmıştır. Bir hadis-i şerifte:

“Kim yiyecek maddelerini kırk gün saklarsa Allah’tan uzaklaştığı gibi Allah da ondan uzaklaşır. Komşuları açken tok sabahlayanlar Allah’ın zimmetinden uzak olurlar” Buyrulmuştur. (Müsned, II, 33) 

Hadisteki kırk gün sınırının konulması, Medine ile şam arasındaki mesafenin, gidiş gelişinin kırk gün olmasına bağlamıştır.

Bu hadise göre Hanefiler saklama müddetini kırk gün,  Bazı imamlar otuz gün, bazıları da şiddetli ihtiyaç maddesi için müddeti üç gün olarak belirlenmiş, ilaç ve  serum gibi maddelerin ihtikârı da saatlik olarak tespit edilmiştir.

Serbest ticarette kamu zararının önlenmesini esas alan fakihler, İhtikârda mekruh sayılan bazı maddelerin, yer ve zamana göre haram durumuna da geçebileceğini belirtmişlerdir. Mesela yaz gününde elbise saklanması mekruh sayıldığı halde, dondurucu soğuklarda stoklanması haram sayılmıştır.

İmam-ı Yüsuf’a göre, Yokluğu veya kıtlığı sıkıntı doğuracak, insanın muhtaç olduğu her türlü ihtiyaç maddesinde ihtikâr geçerlidir. Mesela:

Askeri malzemelerin normal şartlarda ihtikârı mekruh olduğu halde, savaş zamanında saklanması haram sayılmıştır.

Halkın zarar görmesini önlemek için Hz. Ömer(r.a.),    Mekke ve Medine’de, Hz. Ali(r.a.) da Kûfe’deki ihtikâr faaliyetlerini titizlikle denetlemiştir.

Hz. Ömer(r.a.)’in bir içtihadına göre, saklanan mallarda tüm şehir halkının hak sahibi olduğu, bundan dolayı saklanan malın maliyet üzerinden satılıp,(İslamda zulüm yasak olduğu için) parasının sahibine verileceği de beyan edilmiştir. (Abdürrezzâk es-San‘ânî, VIII, 207)

Bir hadis-i şerifte  “Câlib (şehre uzak yerden mal getiren tâcir) methedilmiş, karaborsacı ise lânetlenmiştir” (İbn Mâce, Ticaret)

Resûlullah(s.a.v.),  karaborsacılığa karşı çeşitli tedbirler almak suretiyle ihtikârın topluma zararını önlemiştir. Meselâ: Medine’ye gelen hububatın tamamını satın almak isteyen Hakîm b. Hizâm’a ihtikâr yapmaması uyarısında bulunmuş, ihtikâra yönelen bazı satıcıların ellerindeki malları satmalarını emretmiş, ancak narh koymamış, arz talep dengesine göre satılmasına müsaade buyurmuştur. ( El-Âmilî, 12, 316).

Yani Efendimiz, İslam da, piyasa dengeleriyle oynanıp, ürünlere yüksek ya da düşük fiyat verilerek, haksız rekabet ortamı yaratılmasını da uygun görmemiştir.

Hz. Ali(r.a.), Mısır valisi Eşter’e, karaborsacılığa yeltenenlerin, aşırıya kaçmadan,  uygun bir şekilde cezalandırmasını emretmiştir (Şerîf er-Radî, s. 438).

Hanefî,  Hanbelî ve Malikî mezhepleri, halkın hayatını tehlikeye sokan gıda,  ilaç, serum gibi malları saklayan kişilere, önce normal piyasa fiyatına göre satmasının emredilmesini, satmadığı takdirde müsadere yoluyla malı satılıp, parasının da kendisine verilmesini caiz görmüşlerdir.

Fakihlerin ekserisi narh konulmasına karşı olmakla beraber, kamu zararının önlenmesi düşüncesiyle narhı câiz görenlerde olmuştur. Bazı İslam hukukçuları, normal fiyattan satış yapmamakta israr eden stokçuların, satışlarının engellenmesine de cevaz vermişlerdir  (Ebû Bekir İbnü’l-Arabî, VI). 09.10.2021

Ali KARA

Emekli Müftü

 

 

Kahramanmaraş'ın güncel haberlerini Google News'ten takip edin !
Etiketler : |
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
  İÇKİ KUMAR VE ŞANS OYUNLARI   İÇKİ KUMAR VE ŞANS OYUNLARI

Adı her ne olursa olsun, nasıl sonuçlanacağı önceden belli olmayan bir oyuna bağlı kalarak, para veya bir mal alıp vermeye kumar denir....

Büyük Tarihçi Mükrimin Halil Yinanç Unutulmadı Büyük Tarihçi Mükrimin Halil Yinanç Unut...

Büyük tarihçi Ord. Prof. Mükrimin Halil Yinanç, vefatının 60. yılında Kahramanmaraş’ta düzenlenen bir panel ile anıldı. Türk Tarih Kuru...

Hemşerim Memleket Nire ? Hemşerim Memleket Nire ?

Bu soruya ritim tutuyorsanız yaşınız kırkların üzerindedir. Zira bu soru cümlesi, rahmetli Barış Manço’nun ünlü bir parçasıdır. Ayrıca ...

HASTALIK VE MUSİBET AF VESİLESİDİR  HASTALIK VE MUSİBET AF VESİLESİDİR 

Hastalık ve musibetler insanları ölçen mihenk taşlarıdır. Bazen kötü zevklerin ücreti olarak, bazen de, meşru şartlar dâhilinde tezahür...


BU HABER HAKKINDA GÖRÜŞLERİNİZİ BELİRTMEK İSTER MİSİNİZ?(Yorum Yok)

SON EKLENEN HABERLER
Başarılı öğrenciler ödüllendirildi Başarılı öğrenciler ödüll...

Kahramanmaraş/Onikişubat Mehmet Akif İnan İmam Hatip Ortaoku...

Kahramanmaraş’ta izleme ve değerlendirme sınavı yapıldı Kahramanmaraş’ta iz...

Milli Eğitim Bakanlığı Destekleme ve yetiştirme kurslarına k...

Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM) Bilim ve Sanat Merkezleri...

BİLSEM, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olan özel eğitim kur...

Hilanur Barut Türkiye Birincisi Oldu Hilanur Barut Türkiye Bir...

Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi Mimar Sinan İlkokulu 3/A sın...

e – SINAV UYGULAMA SINAVI e – SINAV UYGULAMA SINAVI...

Kahramanmaraş İl Millî Eğitim Şube Müdürü Ahmet Akküncü, baş...

‘MASAL GİBİ KAHRAMAN ‘MASAL GİBİ KAHRAMA...

Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi Boğaziçi Anaokulunda yürütül...

İYİ PARTİ’DEN KMBGC’YE ZİYARET İYİ PARTİ’DEN KMBGC’YE Zİ...

İyi Parti Kahramanmaraş İl Başkanı Av. Ahmet Çabukel ve İl B...

RAMAZAN AVCI’YA TÜRK DÜNYASI HİZMET ÖDÜLÜ RAMAZAN AVCI’YA TÜRK DÜNY...

Şehrimizin yetiştirdiği değerli şahsiyetlerden eğitimci, ara...

‘MY LIFE with DRAMA’ ‘MY LIFE with DRAMA...

Kahramanmaraş Onikişubat ilçesi Boğaziçi Anaokulu öğretmeni ...

Karacaoğlan Ortaokulundan Enerji Verimliliği Haftası Farkındalık Etkinliği Karacaoğlan Ortaokulundan...

Kahramanmaraş Dulkadiroğlu Karacaoğlan Ortaokulu 11-17 Ocak ...

FOTO GALERİ
YAZARLAR HABERLERİ
VİDEO GALERİ