Maraşta Haber
Maraşta Haber

Anı Sandığından Çıkan Hikâyeler: Çoban Yıldızı

ANI SANDIĞINDAN ÇIKAN HİKÂYELER: ÇOBAN YILDIZI Eğitimci/araştırmacı/şair ve yazar Mustafa Okumuş, şiir, araştırma ve deneme türündeki başarılı eserlerinden sonra 12 müstakil hikâyeden oluşun Çoban Yıldızı adlı hikâye türündeki bir çalışmayla çıkıyor okuyucusunun karşısına. 1932 yılında doğan Mustafa Okumuş, doğduğu ve çocukluğunu yaşadığı köyündeki çocukluk yıllarına ait güçlü hafızasının sandığında muhafaza ettiği anılarını sanki yeni yaşanmış […]

Anı Sandığından Çıkan Hikâyeler: Çoban Yıldızı

14 Mart 2014 - 15:34A+A-

Kahramanmaraş'ın güncel haberlerini Google News'ten takip edin !

ANI SANDIĞINDAN ÇIKAN HİKÂYELER: ÇOBAN YILDIZI

Eğitimci/araştırmacı/şair ve yazar Mustafa Okumuş, şiir, araştırma ve deneme türündeki başarılı eserlerinden sonra 12 müstakil hikâyeden oluşun Çoban Yıldızı adlı hikâye türündeki bir çalışmayla çıkıyor okuyucusunun karşısına.

1932 yılında doğan Mustafa Okumuş, doğduğu ve çocukluğunu yaşadığı köyündeki çocukluk yıllarına ait güçlü hafızasının sandığında muhafaza ettiği anılarını sanki yeni yaşanmış gibi hikâyeleştiriyor eserinde. Eser anı-hikâye oluşu bakımından Ahmet Rasim’in Falaka adlı eseriyle benzerlik gösteriyor.

Hikâyelerin konuları, 1940’lı yılların Maraş’ının köylerinde yaşayan insanların günlük hayatından alınmıştır. Okumuş, olaya dayalı bu hikâyelerdeki olayları “Okumak Tutkulaşınca” ve “Toprağa Gömüldü /Islığa Nefret” hikâyelerinde olduğu gibi ya bizzat yaşamış veya tanık olmuştur.  Yani hikâyelerinin konularını yaşanmış olaylardan almış, yeniden kurgulayarak hikâye diliyle okuyucusuna sunmuştur. Hikâyeleri okuyan genç okurlar özü bizim olan fakat tanımadıkları bir dünyanın değerleriyle karşılaşırken orta yaş ve üzeri okuyucular nostaljiyi yaşayacaklardır.

Hikâyelerde Mustafa Okumuş’un eğitimci ve araştırmacı kimliğinin izlerini görüyoruz. Olaylar arasındaki sebep sonuç ilişkisi ve yanlış davranışların doğurduğu pişmanlıkların okura hayat dersi veren bir çeşni taşıması Mustafa Okumuş’un eğitimci yanının izlerini taşırken olayların geçtiği mekânların ekolojik özelliklerini, o yıllarda yapılan kaşıkçılık, avcılık, değirmencilik gibi meslekleri gözümüzde canlandıracak derecede etkili anlatımı da onun araştırmacı kimliğini yansıtmaktadır. Okumuş, yaşadıklarından ve gördüklerinden yola çıkarak Anadolu insanının tutkularını, âdetlerini, inançlarını, duygu ve düşüncelerini yine onların pencerelerinden yansıtıyor. Bu yansıtmada herhangi bir abartı ya da değiştirme görülmüyor.

Mustafa Okumuş, köy hayatının canlılığını öylesine etkili bir üslupla tasvir ediyor ki, okuyucuya anlatılanları adeta yeniden yaşatıyor: “Çamlık, seyrek çam ağaçlarının yer aldığı köyün güney yakasındaki yayvan bir yamacın adıydı. Kuşlukta çoban keçi sürüsünü buraya getirirdi. Kuşluk, davarların sabah sütünün sağım vaktiydi. Özellikle köyün genç kızları, gelinleri allı, yeşilli, ellerinde süt bakraçlarıyla Çamlık’a gelirler, keçilerini sağarlardı. İki elin narin parmakları keçinin iki memesini kavrayıp foşur foşur ak sütü bir ritimle bakraca indirirken çıkan melodiyle sağıcı, adeta kendinden geçerdi. Sonra sağıcılar, bakraç dolusu köpüklü sütle dönerlerdi evlerine. Memeleri boşalan keçiler rahatlarlar, çamların gölgesinde sere-serpe uzanırlardı. İkindi serinliği çıkıncaya dek geviş getirerek dinlenirlerdi.” (Utançlı Yaşamak)

Mustafa Okumuş’un hikâyelerinde zengin bir folklor malzemesi vardır. Kömür saymak, muska yazdırmak, kurşun döktürmek, delikli taştan geçirmek gibi geleneksel inançlar; arası kestim, çoturum eşek, çota, birdirbir, kundurabiç, çelik-çomak, yakan top, dokurcum, küsküç, yuvarlamaç gibi çocuk oyunları; tarhana, pekmez, kepekli çiriş bazlaması gibi yöresel yiyecekler hikâyeleri daha da gizemli ve nostaljik yapıyor.

Hikâyeler, 1940’lı yılların değer yargılarını kahramanların hırsından kaynaklanan olayların içinde ön plana çıkartıyor. Yazar, toplumun değer yargılarından süzülen düşüncelerini zaman zaman kahramanların ağzından aktarır: “Hey gidi Yoluk Meryem’in Almancı Bekir’i, elin Gâvuristan’ında yalnız elbiseni değiştireceğine be avanak, biraz da kafanı değiştirseydin bari!…” (Almancı Bekir)

“Ben sana güveniyorum. Çiftliğe ilim, fen taşı. Daima yeniliklere açık ol. Gereğini yap. İnsanlara iş ve ekmek kapısı aç. Sofran ve elin açık olsun. Daima senden zayıfları koru. Onlara kol kanat ol ki Allah’ın rızasını kazanasın. Benim dahi rızam budur, evlat. Yakınlarının hakkını gözet. Benim kemiğimi sızlatma. Anana, atana rahmet okut. Dünyadan başka bir şey götüremezsin. Kepenin cebi yok. Bütün bunları söyleyecek gücü ve fırsatı belki bir daha bulamam. Bunlar benim vasiyetimdir. Artık bu ailenin büyüğü sensin oğul. Unutma ki büyüklük ne yaşta ne de baştadır. Büyüklük hakta ve adalettedir.” (Çoban Yıldızı)

Hikâyelerin kahramanları, hayata tevekkülle bağlı, fakir, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki yokluk ve kıtlığı yaşayan, yazarın tanıdığı, uzak ya da yakın çevresinde gördüğü insanlardır. Ömer Seyfettin’in hikâyelerinde olduğu gibi fizikî portrelerine fazla yer verilmeyen, daha çok ruhsal portrelerine yer verilen bu kahramanların karakteristik özellikleri doğayla, toprakla bütünleşmiş olmalarıdır. Doğal ortamdan kopmaktan son derece korkmaktadırlar. “Ameliyat Korkusu” adlı hikâyede anlatıcının ağzından nakledilen “Doğayla iç içe yalın bir hayat kültürünün yoğurduğu, biçimlendirdiği daha özgür bir yaşam alışkanlığında oluşan kişiliğiniz kuralcı, statik, teknolojinin ve ekonomik zorlukların kuşattığı büyük kent kültüründe uyumdan zorlanıyor doğrusu.” cümleleri bu korkuyu ifade etmektedir.

Hikâyelerin büyük bir kısmında kahramanlardan birinin nine olması dikkat çekicidir. Belli ki yazarın çocukluğunda ninesinin önemli bir yeri vardır. Nine, hikâyelerde töreyi taşıyan, devam ettiren unsur olarak ön plana çıkması bakımından önemli bir rol üstlenmektedir.

Mustafa Okumuş’un hikâyeleri, olayların Maraş’ın köylerinde geçmesi, yerel unsurlar taşıması, olaya dayalı olmaları bakımından Şevket Bulut’un hikâyeleriyle benzerlik göstermekle beraber Bulut’un hikâyelerindeki olayların genellikle dış faktörlerden kaynaklanan olağanüstü özellik gösteriyor olması, şahıs kadrosunun daha geniş olması, çatışmanın dışa ve topluma dönük olması; Mustafa Okumuş’un hikâyelerinde ise dar çevrede insanların hatalı davranışlarından kaynaklanan ve vicdan azabıyla sonuçlanan bireysel ve içe dönük olayların işlenmesi bakımından farklılık göstermektedir.

Mustafa Okumuş’un şiir ve deneme tecrübesinden kaynaklanan akıcı ve sade bir üslubu var. “Sanalda kozasını ören bir ipek böceği gibi hep düşleri memur olma üzerineydi.” (Okumak Tutkulaşınca) cümlesinde olduğu gibi sağlam bir cümle yapısı ve zengin bir kelime dünyasına sahip. Okumuş’un yumuşak üslubu, derin ve güçlü gözlemleri sayesinde okuyucuyu sarıp sarmalıyor, okur bir nefeste okuduğu hikâyenin bir süre etkisi altında kalıyor.

Yazar kimi zaman kahramanların ağzından kimi zaman da anlatıcının ağzından otamak, kele, ünleme, taş dişemek, evsinde, cırkıldaşmak, keşik, aynız, velhan, zonturaklı gibi yerel kelimelere de yer vermekte, bu kelimeler hikâyenin diğer unsurlarıyla bütünlük arz etmektedir. Bu kelimeleri hikâyenin potası içinde eriterek doğal ve gerçekçi bir ifade tarzı hâline getirdiği için anlam sırıtmıyor.

Mustafa Okumuş, hafızalardan silinmek üzere olan bir dönemin penceresinden bakan ve bizi bu dönemin doğal dünyasında Çamlık’ta keçi sütü sağmaya, Kaşıkçı Veli’nin tezgâhında çamdan bardak yapmaya, Haydar Emmi’nin değirmeninde unluk öğütmeye, Kör Mıstık’la Bıyıklı Pınarı’nda keklik avlamaya, Küçük Ömer’le Eloğlu’na tahsil yapmaya, köy meydanında küsküç, çelik-çomak, çoturum eşşek oynamaya, derelerde çimmeye davet ediyor. Buyrun gidelim.

 Ramazan AVCI

 

 

 

Kahramanmaraş'ın güncel haberlerini Google News'ten takip edin !
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
Sultangazi Spor Şenliği’nde gösteri maçını Ahmet Çakar yönetti Sultangazi Spor Şenliği’nde gösteri maçı...

Birçok sportif faaliyeti ilçe sakinleriyle buluşturan Sultangazi Belediyesi ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliği ile bu yıl 11. Spo...

Aşırı takım sevgisi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor Aşırı takım sevgisi sağlık sorunlarını b...

2014 Dünya Kupası sırasında Brezilyalı seyircilerle gerçekleştirilen araştırmada takımlarına aşırı bağlı taraftarların canlı maç izlerk...

Milli karateciler spor severlerle bir araya geldi Milli karateciler spor severlerle bir ar...

2020 Tokyo Olimpiyatları öncesinde müsabakalara hazırlanış aşamaları ve unutulmayan anıların konuşulduğu organizasyona katılan Kağıthan...

Ekim ayında en çok Galatasaray konuşuldu Ekim ayında en çok Galatasaray konuşuldu...

Geçtiğimiz ekim ayında Avrupa’nın devleriyle karşılaşan Galatasaray, sahasında konuk ettiği Real Madrid ve PSG maçlarından puansız ayrı...


BU HABER HAKKINDA GÖRÜŞLERİNİZİ BELİRTMEK İSTER MİSİNİZ?(Yorum Yok)

SON EKLENEN HABERLER
Hafta sonu sokağa çıkma yasağı geldi Hafta sonu sokağa çıkma y...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan  Kabine toplantısı sonund...

Yardımcıoğlu: Türkiye, Dış Siyasetini Yeniden Gözden Geçirmeli! Yardımcıoğlu: Türkiye, Dı...

Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr....

ONİKİŞUBAT BELEDİYEMİZDEN KÜLTÜR HİZMETİ ONİKİŞUBAT BELEDİYEMİZDEN...

       Onikişubat Belediye Başkanı Sayın Hanefi MAHÇİÇEK  kü...

Eğitimle İlgili Yeni Kararlar Alındı Eğitimle İlgili Yeni Kara...

Kahramanmaraş İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi 30 Kasım 2020 gün...

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’A AÇIK MEKTUP! CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’A A...

Kahramanmaraş – Afşin Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başka...

Ziya YENİPINAR”elle tutulur bir iyileştirme” beklemekteyiz Ziya YENİPINAR”elle...

Türkiye Kamu-Sen İl Temsilcisi Ziya YENİPINAR, TBMM’de bütçe...

İhtiyaç sahibi öğrencilere tablet ve bilgisayar verilecek İhtiyaç sahibi öğrenciler...

Borusan Kocabıyık Vakfı, küresel salgın döneminde toplumsal ...

Kahramanmaraş’ta Okul Müdürü Hayatını Kaybetti Kahramanmaraş’ta Ok...

Kahramanmaraş’ın Onikişubat İlçesinde bulunan Şehit Yu...

AKSU ÇAYI CEYHAN HAVZASINI KİRLETİYOR AKSU ÇAYI CEYHAN HAVZASIN...

TEMA Vakfı Temsilci ve Gönüllüleri Su Varlıklarımızın Önemin...

Covid -19 İçin Acil Kararlar Alındı Covid -19 İçin Acil Karar...

Kahramanmaraş İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi 28 Kasım 2020 gün...

FOTO GALERİ
YAZARLAR HABERLERİ
VİDEO GALERİ